In Memoriam Johan van Loon (1934-2020)

                  Op 24 februari van dit jaar overleed Johan van Loon, door velen ook wel de ‘textiele keramist’ genoemd. Van Loon begon zijn carrière als textielontwerper. Rond de jaren 60 raakte hij geïnteresseerd in keramiek en heeft in de jaren daarna alle mogelijkheden van het vak verkend. Inmiddels wordt hij tot een van de grondleggers van de kun­ste­naars­keramiek gerekend, niet alleen nationaal, maar ook internationaal. Van Loon studeerde in de jaren 50 bij de voor­loper van Rietveld Academie in Amsterdam en aan­sluitend in Kopenhagen. In 1977 werd hij docent keramiek aan de Academie St. Joost in Breda. Daarnaast was hij gastdocent aan diverse Duitse kunst­opleidingen. Johan van Loon werkte zowel met porse­lein als met steengoed en glas. Ook textiel is hem blijven boeien. Hij ontwierp onder meer voor de Duitse porseleinfabrikant Rosenthal AG en het Deense Kongelig Porslin. In 2016 ontving Johan van Loon voor zijn oeuvre de Van Achterbergh-Domhof Prijs, een prijs die elke twee jaar wordt uitgereikt aan een persoon of instelling die van bijzondere betekenis is voor de ontwikkeling van de hedendaagse keramiekkunst in Nederland. In het juryrapport werd hij - samen met Jan van der Vaart - de aartsvader van de moderne Nederlandse keramiek genoemd. Ook werd de invloed genoemd die Johan van Loon op de jongere generatie heeft gehad, niet alleen door de manier van lesgeven, maar vooral ook door de kwaliteit, zeg­gingskracht en variëteit van zijn werk zelf. Er waren plannen voor een overzichtstentoonstelling in september van dit jaar in het Princenhaags Museum in Breda. Johan van Loon hoopte daar nog bij te kunnen zijn. Helaas is dat niet zo. De overzichtstentoonstelling komt er alsnog aan het einde van dit jaar, nu als eerbetoon. In KLEI keramiek magazine 1-2019 vertelde Johan van Loon nog zeker tien levens nodig te hebben: ‘De uitspraak ‘Panta Rhei’ (alles in beweging) van de Griekse wijsgeer Heraclitus lijkt Johan van Loon op het lijf geschreven. “Niets blijft hetzelfde en alles stroomt. Wat er ooit was, komt nooit meer terug. Het enige wat er in mijn werk niet verandert, is de verandering. Ik verval nooit in herhaling, noch in kleur, noch in vorm omdat het materiaal in al zijn hoedanigheden al zoveel te bieden heeft. Ik denk persoonlijk dat ik nog tien levens nodig heb om alle mogelijkheden die het materiaal biedt te kunnen verwerken. Telkens weer een nieuwe wereld scheppen vanuit het ‘vinden’…’’ BB Johan van Loon, Gegolfde vaas, 2016; porselein; h. 18 x 20 cm. Foto Gökhan Taskin